به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجتالاسلام والمسلمین علیرضا پناهیان، استاد حوزه و دانشگاه، روز دوشنبه در برنامه تلویزیونی «سمت خدا» با اشاره به نقش تمسخر و تحقیر در عملیات روانی گفت: تمسخر یکی از ترفندهای دشمنان بشریت برای مدیریت ذهن انسان در زندگی فردی و اجتماعی است و شناخت این روش میتواند به افزایش مقاومت افراد در برابر آن کمک کند.
وی با بیان اینکه انسان حتی با رعایت اصول اخلاقی و رفتاری نیز ممکن است مورد تمسخر قرار گیرد، اظهار کرد: هیچکس از پیامبران الهی بالاتر نیست، اما قرآن کریم بارها از تمسخر پیامبران توسط مخالفان سخن گفته است. این تکرار در آیات قرآن نشان میدهد که خداوند میخواهد مؤمنان را برای مواجهه با چنین شرایطی آماده کند و مقاومت آنان را افزایش دهد.
حجتالاسلام والمسلمین پناهیان با اشاره به آیاتی از قرآن درباره تمسخر پیامبران و مؤمنان افزود: در قرآن کریم آمده است که پیامبران الهی هرگاه برای هدایت مردم فرستاده شدند، مورد استهزا قرار گرفتند. حتی در آغاز سوره بقره نیز به تمسخر مؤمنان از سوی منافقان اشاره شده است. بنابراین تمسخر، مسئلهای است که مؤمن باید آن را در مسیر زندگی خود بشناسد و برای مواجهه با آن آمادگی داشته باشد.
وی یکی از دلایل تمسخر پیامبران و مؤمنان را نگاه عمیق و بلندمدت آنان دانست و گفت: انسانهایی که منافع بلندمدت و آثار پیچیده و پنهان یک اقدام را میبینند، ممکن است از سوی افراد کوتهنظر، خیالپرداز تلقی شوند و مورد تمسخر قرار گیرند. پیامبران الهی نیز به دلیل دعوت مردم به آیندهای متفاوت و توجه دادن آنان به آثار بلندمدت اعمال، با چنین واکنشهایی روبهرو میشدند.
استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: کسی که بر اساس عقل و شناخت، به آینده و نتایج بلندمدت یک اقدام توجه دارد، ممکن است در کوتاهمدت سخنش برای دیگران قابل درک نباشد. به همین دلیل نباید صرفاً به دلیل ترس از تمسخر، از بیان سخن درست یا دنبال کردن اهداف بلندمدت دست کشید.
حجتالاسلام والمسلمین پناهیان با اشاره به ماجرای حفر خندق در زمان پیامبر اسلام(ص) اظهار کرد: هنگامی که مسلمانان در مدینه مشغول حفر خندق بودند، پیامبر(ص) از آینده و گسترش اسلام سخن میگفتند و مخالفان چنین سخنانی را با شرایط موجود مقایسه میکردند و آن را مورد تمسخر قرار میدادند. به گفته وی، این نمونه نشان میدهد که فاصله میان نگاه بلندمدت و نگاه محدود به شرایط موجود میتواند زمینهساز تمسخر شود.
وی با بیان اینکه شجاعت در عمل نیز میتواند موجب تمسخر انسان شود، گفت: گاهی فرد به یک سخن عقلانی و درست باور دارد، اما هنگامی که با شجاعت برای تحقق آن اقدام میکند، رفتار او از سوی دیگران به عنوان حماقت یا دیوانگی تعبیر و مسخره میشود.
حجتالاسلام والمسلمین پناهیان افزود: یکی از عوامل محافظهکاری انسان، ترس از حرف مردم و تمسخر دیگران است. فرد ممکن است یقین داشته باشد کاری درست است، اما به دلیل نگرانی از واکنش دیگران از انجام آن خودداری کند. در حالی که شجاعت در بیان حق و اقدام درست، بخشی از مسیر زندگی مؤمن است.
استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: شجاعت تنها در بیان نظر نیست، بلکه در اقدام، مدیریت و حضور در میدان نیز اهمیت دارد. محافظهکاری، بهویژه زمانی که تنها به دلیل ترس از قضاوت دیگران باشد، میتواند مانع انجام وظیفه انسان شود.
حجتالاسلام والمسلمین پناهیان یکی دیگر از زمینههای تمسخر را شدت محبت و عشق دانست و گفت: انسانهایی که محبت عمیقی نسبت به یک حقیقت یا آرمان دارند، ممکن است به دلیل شدت این علاقه مورد تمسخر قرار گیرند. در ادبیات عرفانی نیز نمونههای فراوانی از این مسئله وجود دارد؛ چنانکه شخصیت مجنون به دلیل شدت عشق خود، از سوی دیگران دیوانه خوانده میشد.
وی ادامه داد: جوان مؤمن نباید از تمسخر شدن بترسد. البته این به معنای بیاحتیاطی یا انجام رفتار نادرست نیست؛ انسان باید میان شجاعت و بیمبالاتی تفاوت بگذارد. اما اگر فردی به دلیل ترس از تمسخر، سخن حق، نگاه عمیق یا محبت خود به ارزشهای دینی را پنهان کند، از مسیر صحیح فاصله گرفته است.
حجتالاسلام والمسلمین پناهیان با تأکید بر ضرورت افزایش تحمل مؤمنان در برابر تمسخر اظهار کرد: مسئله مهم این است که انسان اگر به دلیل رفتار درست و انجام وظیفه مورد تمسخر قرار گرفت، توان تحمل آن را داشته باشد. مؤمن باید بداند که تمسخر همیشه نشانه اشتباه بودن رفتار او نیست و در طول تاریخ، پیامبران و مؤمنان نیز با چنین واکنشهایی مواجه بودهاند.
وی در پایان گفت: انسان باید مراقب باشد که به دلیل ترس از قضاوت دیگران، بیش از حد محتاط نشود. اگر رفتار و سخن او درست است، باید توان ایستادگی در برابر تمسخر را داشته باشد و در عین حال، مواردی را که ناشی از خطا و بیاحتیاطی خود اوست نیز اصلاح کند.
انتهای پیام/
نظر شما